چند تا از مهمترین تفاوت های ورق سیاه و ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه و ورق سیاه هر دو به عنوان ورقه های فلزی پرکاربرد در صنعت عمران شناخته می‌شوند. هر دو محصول ذکر شده به عنوان گروهی از ورق فولادی دارای سطحی صاف هستند و بصورت رول یا کلاف تولید و عرضه می‌شوند.
اگر بخواهیم در رابطه با تفاوت های این دو ورق فلزی کاربردی اشاره کنیم، باید موارد زیر را مورد بررسی قرار دهیم:

• نوع مواد تشکیل دهنده: ورق سیاه از عناصری همچون مس، فسفر، منگنز و .. تشکیل شده در حالی که ورق گالوانیزه ترکیبی از فولاد و روی است و در دسته های ورق های فولادی طبقه بندی می‌شود.
• مقاومت در برابر اکسیداسیون: ترکیب روی و فولاد در ورق گالوانیزه باعث شده تا این ورق فولادی در برابر رطوبت از خود مقاومت بی نظیری نشان دهد در حالی که ورق سیاه در اثر قرارگیری مداوم در رطوبت ممکن است اکسید شود.
• سرعت تولید: در بحث سرعت تولید ورق گالوانیزه نسبت به ورق سیاه از مرتبه بالاتری برخوردار است
• کاربرد: ورق سیاه معمولا در ساخت سازه های عظیم همانند نشینی بکار گرفته میشود در حالی که ورق گالوانیزه در صنایعی همچون خودروسازی کاربرد دارد
• ابعاد و استانداردها: با کمی جست و جو در بازار های فروش متوجه خواهید شد که ورق سیاه دارای تنوع بیشتری در ابعاد و اندازه نسبت به ورق گالوانیزه است.

همه چیز دربارۀ ورق سیاه

به صورت کلی ورق‌‌های فولادی با دو شیوۀ نورد سرد و نورد گرم تولید و سپس روانۀ بازار می‌شوند. ورق‌‌هایی که با شیوۀ نورد گرم (Hot rolled steel) تولید می‌شوند به علت ظاهر مات و تیره‌ای که دارند با نام ورق سیاه، معرف حضور همگان می‌باشند. در روش ساخت و تولید ورق سیاه، از دمایی بالاتر از دمای ۹۳۰ درجه سانتی‌گراد استفاده کرده تا ورق را تحت یک عملیات نورد فشاری، فرم دهند. در این نورد به دلیل وجود دمای بسیار بالا، رنگ ظاهر محصول مات شده و سطحی خشن و زبر پیدا می‌کند.
علت نام گذاری این ورق به نام ورق سیاه همین مساله می‌باشد و دو گرید بسیار محبوب آن ورق سیاه st37 و ورق سیاه st52 است.

این دو گرید محبوب ورق سیاه در صنایع مختلف کاربرد دارند اما شباهت های آنها با یکدیگر باعث می شود که بسیاری از فعالان بازار آهن آلات به اشتباه از گرید دیگری در پروژه خود استفاده کنند؛ به همین منظور تمامی فعالان این حوزه باید از تفاوت ورق st37 با st52 آگاهی داشته باشند.

شناخت ویژگی‌های ورق سیاه

همان‌گونه که بیان شد ورق‌های سیاه در ابعاد، اندازه و ضخامت‌های متفاوتی تولید شده و در قسمت‌های مختلفی از صنایع گوناگون مورد استفاده و بهره‌برداری قرار می گیرد. در صنایع بزرگ و مادر، از ورق‌های سیاه بزرگ در پروژه‌های عظیم و از ورق‌های سیاه با اندازۀ کوچک در ساخت قطعات کوچک استفاده می‌کنند.
یکی از برترین ویژگی‌های ورق سیاه نسبت به سایر ورق‌های فولادی همچون: ورق گالوانیزۀ مشکی و ورق‌های تولید شده با روش نورد سرد، برخورداری از استحکام کششی بسیار بالای این محصول می‌باشد.

آشنایی با ویژگی های ورق سیاه

از جمله ویژگی های بارز ورق سیاه می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• برخورداری از استحکام بالا در برابر خمش و کشش
• دارای قابلیت جوشکاری
• برخورداری از قدرت انعطاف پذیری بالا
• دارای تنوع در سایز
• دامنه کاربردی وسیع

شناخت قابلیت‌ها و کاربردهای ورق سیاه

استفاده از ورق سیاه در ساخت و تولید انواع مقاطع فولادی همچون: پروفیل‌های ساختمانی، عمرانی و صنعتی، قوطی و غیره بسیار رایج می‌باشد و از کاربردهای این ورق می‌توان به:

• ساخت انواع ابزارآلات تجاری
• ماشین‌آلات‌ صنعتی بزرگ و کوچک نظیر صنایع کشاورزی و خودرو سازی
• مخازن نفتی و سوختی پالایشگاهی
• صنایع وابسته به کشتی سازی
• ساخت و تولید انواع تابلوهای تبلیغاتی، تابلوهای راهنمایی و رانندگی، بیلبوردها
• ساخت انواع گاردریل‌های جاده‌ای
• و …

اشاره نمود.

بررسی ابعاد و استانداردهای ورق سیاه

ورق‌های سیاه را به لحاظ مشخصات مکانیکی همچون: ابعاد (طول و عرض)، ضخامت و وزن به حالت‌هایی متنوع ساخته و به شکل کلی شیت (ورقه‌های بزرگ)، کلاف یا رول عرضه می‌کنند. این محصول پر کاربرد با ضخامت‌ها تنوع ابعادی که دارد از قیمت‌های مختلفی نیز در بازار برخوردار می‌باشد.
در نظر داشته باشید که قیمت هر ورق‌سیاه نیز به قیمت روز فولاد بستگی داشته و دائما در نوسان است.
برای آگاهی و شناخت بیشتر در رابطه با محاسبه وزن ورق سیاه، به آیتم‌های زیر دقت فرمایید:

• ورق سیاه با طول ۲ متر، عرض ۱ متر، ضخامت ۲ الی ۲.۵ میلی‌متر دارای وزنی در حدود ۳۲ الی ۴۰ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق سیاه با طول ۲.۵ متر، عرض ۱.۲۵متر، ضخامت ۳ میلی‌متر دارای وزنی در حدود ۷۵ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق سیاه با طول ۶ متر، عرض ۱.۵متر، ضخامت ۴ الی ۱۵میلی‌متر دارای وزنی در حدود ۲۸۸ الی ۱۰۰۰ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق سیاه با طول ۶ متر، در عرض ۲ متر، ضخامت ۲۰ الی ۲۵ میلی‌متر دارای وزنی در حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم می‌باشد.

از کجا می‌توان ورق سیاه تهیه کرد؟

اگر به دنیال خرید ورق سیاه هستید به شما توصیه می‌کنیم تا ابتدا کارخانه های تولید ورق سیاه را مورد بررسی قرار دهید؛ سپس با در نظر گرفتن شرایط و قیمت ورق سیاه هر کارخانه اقدام به تهیه آن نمایید. شما می‌توانید جهت استعلام قیمت روز ورق سیاه از هر کارخانه با مشاوران بازرگانی هایرون ( رفیع آهن پارس) در ارتباط باشید.

همه‌چیز دربارۀ ورق گالوانیزه

ورق‌های گالوانیزه که با نام بین‌المللی galvanized steel شناخته می‌شوند جز ورق‌های فولادی هستند که با استفاده از یک روکشی از جنس روی پوشش داده خواهند شد. به این عملیات روی اندود نیز می‌گویند. در تولید ورق گالوانیزه می‌توان از هر دو روش نورد گرم و یا نورد سرد بهره جست.
این پوشش روی عایق بسیار خوبی برای ورق بوده که آن‌را در برابر انواع نم، رطوبت و اکسیژن محافظت می‌کند. همچنین علاوه‌بر مقاومت بالا، ورق گالوانیزه در برابر آسیب‌های احتمالی همچون: پوسیدگی، خوردگی، ترک و زنگ زدگی (اکسیداسیون) عملکرد خوبی داشته و دارای سطحی براق، صاف، صیقلی و زیبا نیز می‌باشد.
در نظر داشته باشید که ورق گالوانیزه مشکی با دو روش اصلی الکتروگالوانیزه و گالوانیزۀ گرم، تولید و سپس روانۀ بازار می‌شود.

ویژگی های ورق گالوانیزه

پس از آشنایی اولیه با ورق گالوانیزه به عنوان یک ورق نورد گرم، یکی از اولین ویژگی های که در رابطه با این محصول در ذهن افراد حک می‌شود مقاومت بالای آهن در برابر اسید و خوردگی است. اما باید گفت که محصول دارای ویژگی های مهم و جذاب دیگری در ادامه این بخش از مطلب ذکر شده، نیز است:

مقاومت کامل در برابر شرایط آب و هوایی مختلف:

در حالی که برخی از ورق های فولادی ممکن است در شرایط آب و هوای مختلف از جمله دمای بالا و حرارت زیاد مقاومت خود را از دست بدهند، ورق گالوانیزه قدر است در هر شرایط آب و هوای استحکام و مقاومت خود را حفظ نماید.

مدت آماده سازی کوتاه:

از جمله مزایا ورق گالوانیزه می‌توان به زمان آماده سازی کوتاه آن اشاره کرد. زمان آماده سازی این محصول تا حدی کوتاه است که اگر شما حتی یک ورق گالوانیزه شخصی سازی شده سفارش دهید نیازی ندارید مدت زمان زیادی برای آماده سازی آن صبر کنید.

ایجاد استحکام بسیار بالا:

استحکام ورق فولادی گالوانیزه در برابر سایر ورق های فولادی چندین برابر بالاتر است و این را میتوان به علت ایجاد پیوند میان روی و فولاد در این نوع ورق فولادی دانست.

عدم پیچیدگی فرایند معاینه و بازرسی:

پس اتمام فرایند ساخت ورق گالوانیزه، نیازی به انجام بررسی ها و آزمایش های پیچیده برای تست سلامت آن نیست. در کارخانه های ساخت این محصول، پس از پایان فرایند ساخت، سلامت و کیفیت آن با یک بررسی چشمی تایید خواهد شد.

شناخت قابلیت‌ها و کاربردهای ورق گالوانیزه

همانطور که در ابتدای مقاله در قسمت تفاوت ورق سیاه و ورق گالوانیزه عنوان شد، از ورق فولادی برای استفاده در مناطقی که رطوبت بالایی دارند بسیار مناسب می‌باشد. از ورق گالوانیزه مشکی برای تولید انواع سازه‌های تخصصی و یا وسایل فلزی همچون: انواع لوله‌ها، پروفیل‌های ساختمانی و صنعتی، قوطی‌های گالوانیزه‌ای و غیره استفاده می شود.
دیگر کاربردهای ورق گالوانیزه به شرح زیر می‌باشد:

• تولید پروفیل‌های انواع درب، پنجره و چهارچوب‌های ضد زنگ
• تولید انواع لوله‌‌های گالوانیزه با هدف استفاده در سیستم‌های آبرسانی
• تولید لوله‌های بخاری، کانال‌های کولر، انواع کابینت و انواع سیستم‌‌های خنک‌کننده.

بررسی ابعاد و استانداردهای ورق گالوانیزه

کارخانجات تولیدی ورق گالوانیزه مطابق آیین‌نامه‌های اجرایی و دستوری بر طبق استانداردهای خاص اقدام به ساخت و تولید ورقه‌های گالوانیزه می‌کنند. بدیهی است که بر اساس همین استانداردها، دارای ابعاد (طول و عرض ورق)، ضخامت و وزنی متفاوت می‌باشند.
رایج‌ترین ابعاد و اندازۀ استاندارد برای تولید انواع ورق‌های گالوانیزه به شرح زیر است:

• ورق گالوانیزه با طول ۲ متر، عرض ۱ متر، ضخامت ۰.۵ الی ۲ میلی‌متر، دارای وزنی در حدود ۸ الی ۳۲ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق گالوانیزه با طول ۲.۵، عرض ۱.۲۵متر، ضخامت ۰.۵ الی ۱.۵ میلی‌متر، دارای وزنی در حدود ۱۳ الی ۳۷ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق گالوانیزه با طول ۶ متر، عرض ۱ متر، ضخامت ۰.۵ میلی‌متر دارای وزنی در حدود ۲۴ کیلوگرم می‌باشد.
• ورق گالوانیزه با طول ۶ متر، عرض ۱.۲۵متر، ضخامت ۰.۵ میلی‌متر، دارای وزنی در حدود ۳۰ کیلوگرم می‌باشد.

بررسی تفاوت ورق سیاه و ورق گالوانیزه

حال که با این دو ورق بسیار ارزشمند و پرکاربرد فولادی به صورت کامل آشنا شدیم، در ادامۀ مطالب به بررسی و ارزیابی دقیق چند تا از مهمترین تفاوت‌های ورق سیاه و ورق گالوانیزه خواهیم پرداخت. پس با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید:
دوازده مورد از تفاوت‌های‌ ورق سیاه و ورق گالوانیزه به شرح زیر می‌باشد:

محصل پایه یا میانی (Base):

ورق گالوانیزه مشکی یک محصول ثانویه بوده در صورتی که از ورق سیاه به عنوان یک محصول کاملا پایه در نظر گرفته می‌شود. بدیهی است که از ورق سیاه برای ساخت انواع محصولات ثانویه استفاده می‌گردد. در واقع به عبارتی دیگر می‌توان گفت که ورق گالوانیزه مشکی از ورق سیاه تولید خواهد شد.

شیوۀ تولید

تولید انواع ورق سیاه صرفا با استفاده از فرآیند نورد گرم امکان پذیر بوده در صورتی که در روش تولید ورق گالوانیزه از هر دو شیوۀ فولاد، نورد گرم و نورد سرد می‌توان بهره برد.

زمان تولید

زمان فرآیند تولید و ساخت ورق‌های سیاه کم‌تر از ورق گالوانیزه می‌باشد.

مقاومت در برابر خوردگی

ورق‌های سیاه به علت وجود یک لایۀ اکسیداسیون بر روی سطح خود در زمان فرآیند نورد گرم، مقاومت نسبی در برابر اکسیداسیون نشان خواهند داد ولی مقاومتشان در برابر پدیده‌های خوردگی و پوسیدگی پایین می‌باشد. در صورتی که در ورق گالوانیزه شاهد وجود مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی، پوسیدگی و زنگ زدگی هستیم.
در واقع یکی از مهم‌‌ترین و اصلی‌ترین اهداف گالوانیزه کردن ورق‌های فولادی، به وجود آوردن خاصیت ضد خوردگی می‌باشد.

طول عمر

طول عمر و بازۀ زمانی سلامت ورق گالوانیزه به صورت کلی بیشتر از ورق‌های سیاه می‌باشد البته شرایط و محیط قرارگیری آن‌ها نیز در این عامل تاثیر بسزایی دارد. این طول عمر در حدود ۲۰ سال تا ۷۰ سال می‌تواند متغیر باشد.
به عنوان مثال در جدول ذیل می توان میزان مقاومت و پایداری ورق‌های گالوانیزه را در محیط‌های مختلف بر اساس ضخامت پوشش روی‌اندود آن‌ها مورد ارزیابی قرار داد:

۶۰۰	۳۷۵	۳۰۰	۱۸۰	۱۰۰	وزن پوشش روی (gsm)
۴۰	۳۰	۲۰	۸	۶	پایداری در مناطق روستایی (در سال)
۴۰	۳۰	۲۰	۸	۶	پایداری در مناطق دریایی گرمسیری (در سال)
۳۰	۲۰	۱۲	۵	۴	پایداری در حومه‌های شهر (در سال)
۲۵	۱۷	۱۰	۴	۳	پایداری در مناطق شهری (در سال)
۱۵	۹	۷	۳	۲	پایداری در مناطق صنعتی (در سال)

شکل ظاهری ورق

از دیگر تفاوت‌های آشکار ورق گالوانیزه و ورق سیاه، رنگ متفاوت این دو ورق می‌باشد. این تمایز در همان نگاه اول نیز کاملا مشخص می‌باشد و قابل ذکر است که ورق سیاه همان‌گونه که از نام آن پیدا است دارای رنگی مات و سیاه بوده ولی ورق گالوانیزه به رنگ نقره‌ای در تمام سطح صیقلی خود می‌باشد.

کاربرد

عموما از ورق سیاه برای ساخت محصولاتی چون: قوطی، پروفیل، تسمه و غیره استفاده می‌کنند در صورتی که از ورق گالوانیزه برای استفاده از محصولاتی که بیشتر در معرض نم و رطوبت هستند استفاده می‌شود و از آن‌ها در ساخت مواردی چون: درب و پنجره و چهارچوب‌های ضد زنگ استفاده می‌کنند.

ابعاد

با توجه به آن‌که هر دو ورق در سایزهای مختلف قابل تولید و عرضه هستند اما تنوع ابعادی در ورق‌سیاه بیشتر از ورق‌های گالوانیزه می‌باشد. همچنین ورق گالوانیزه مشکی با ابعاد و سایزهای کوچکتری نسبت به ورق سیاه در بازار فروش، موجود می‌باشد.

قابلیت جوش پذیری

جوش‌کاری بر روی سطح ورق‌سیاه با سهولت بهتری انجام می‌گیرد ولی این عملیات در ورق‌های گالوانیزه همواره با چالش‌های اجرایی همراه می‌باشد. این چالش‌ها عبارتند از:

• ذوب شدن فلز روی
• تولید گازهای سمی در حین جوشکاری

استحکام

استحکام کششی و مقاومت تحل نیروی خمشی در ورق سیاه کمتر از ورق گالوانیزه می‌باشد به همین دلیل ورق گالوانیزه از استحکام و سختی بالاتری برخوردار است.

• استحکام کششی در ورق سیاه معادل ۴۷ کیلوگرم بر میلی‌متر مربع می‌باشد.
• استحکام خمشی در ورق سیاه معادل ۳۱ کیلوگرم بر میلی‌متر مربع می‌باشد.
• استحکام کششی در ورق گالوانیزه معدل ۵۲ الی ۶۱ کیلوگرم بر میلی‌متر مربع می‌باشد.
• استحکام خمشی در ورق گالوانیزه معادل ۴۸ الی ۵۶ کیلوگرم بر میلی‌متر مربع می‌باشد.

وزن

یکی از بارزترین تفاوت‌ ورق سیاه و ورق گالوانیزه، تفاوت در وزن آن‌ها می‌باشد. این تفاوت مشهود در انواع آن‌ها نیز متفاوت است. بنابراین در ورق سیاه شاهد وزنی در حدود ۱۲ تا ۳۶ کیلوگرم بر مترمربع هستیم در صورتی که وزن ورق گالوانیزه در حدود ۳ تا ۳۴ کیلوگرم بر مترمربع می‌باشد. همچنین از آن‌جایی که لایۀ عنصر روی موجود بر سطح ورق گالوانیزه دارای وزن حجمی کمتری نسبت به وزن آهن دارد پس سبک‌تر است.

قیمت

قیمت تمام شدۀ ورق سیاه و گالوانیزه نیز با یکدیگر در تفاوت هستند. بدیهی است که به صورت کلی قیمت ورق گالوانیزه به دلیل انجام عملیاتی اضافه‌تر (روی اندود کردن ورق برای عملیات گالوانیزه) از قیمت ورق سیاه بیشتر خواهد بود.

نگهداری از ورق گاوانیزه

در این مقاله تلاش شد تا شما با چند تا از مهمترین تفاوت‌های ورق سیاه و ورق گالوانیزه بیشتر آشنا شوید.
در مطالب فوق به تعریف ورق‌های سیاه و گالوانیزه پرداخته شد سپس انواع مدل‌های آن‌ها به همراه ویژگی‌های فیزیکی و ذاتی که هر دو ورق وجود دارد، مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. امید است تا با مطالعه این مقاله به پرسش‌های ذهنی شما مخاطبان گرامی پاسخی درخور داده شده باشد.